Isaak is de zoon van Abraham en de vader van Jakob. Over vader Abraham worden in Genesis diverse verhalen verteld, vanaf zijn roeping tot zijn sterven, Ook over Jakob zijn veel gebeurtenissen in de bijbel opgetekend, best wel vaak over list en bedrog! Maar over Isaak lezen we niet zoveel. Ik moest daaraan denken toen we onlangs een preek hoorden over het offer dat Abraham moest brengen. Hij moest zijn zoon Isaak offeren. In dat verhaal (en in de preek) worden diverse elementen van die ingrijpende opdracht naar voren gehaald, en tot in de brief aan de Hebreeën wordt gewezen op de rol van (het geloof van) Abraham in deze geschiedenis, maar geen woord over Isaak.
Over de eerste levensjaren van Isaak staat alleen de wrijving tussen moeder Sara en Hagar, vanwege de houding van Ismaël ten aanzien van Isaak. Dan lezen we een tijdlang niets tot dat offer, dat op het laatst niet doorging. Daarna is het eerstvolgende dat we van Isaak lezen dat Abraham voor hem een vrouw laat zoeken bij zijn familie. Daar vindt de knecht van Abraham Rebekka en brengt haar bij Isaak. Dan pas lezen we van een actieve daad van Isaak: “Daarna bracht Isaak Rebekka naar de tent van zijn moeder Sara. Hij nam haar tot vrouw en ging van haar houden. Zo vond Isaak troost na de dood van zijn moeder.” En kort daarna begraven Isaak en Ismaël samen hun vader Abraham.
Isaak bidt tot God om nakomelingen en op zijn gebed wordt Rebekka zwanger van een tweeling.
Isaak was zeer op Esau gesteld, want hij at graag wildbraad (!).
Later verkast Isaak met zijn gezin en bezit naar Gerar vanwege een hongersnood en verzwijgt hij dat Rebekka zijn vrouw is. Vervolgens lezen we wat over ruzies rond uitgegraven putten. En tenslotte is Isaak oud en wil nog een keer lekker eten van wat Esau kan klaarmaken, om dan vervolgens de zegen aan hem te geven. Zou hij geweten hebben wat God tegen Rebekka had gezegd: “De oudste zal de jongste dienen”? Hij handelt er in ieder geval niet naar. En hij treedt ook niet op tegen de Kanaänitische vrouwen van Esau. Hoewel hij al oud (en blind) was toen Jakob hem bedroog, heeft hij nog vele jaren geleefd, Isaak werd 180 jaar!
Zo op het eerste gezicht een matig leven, geen grote daden van geloof, geen daadkrachtig figuur. Maar toch wordt hij later steevast genoemd als God zich bekend maakt als “de God van Abraham, Isaak en Jakob”. En ook wordt over hem gezegd dat Isaak een diep ontzag voor God had. En zelfs in het nieuwe testament wordt getuigd van zijn geloof: “Door zijn geloof zegende Isaak Jakob en Esau, ook met het oog op de toekomst.” (Hebr. 11:20)
Hoe beoordelen we iemand? Op grond van opvallend sterke daden? Op grond van een zichtbaar heilig leven? Ik zie in Isaak een voorbeeld van een mens die Gods beloften meekreeg en daar zijn leven lang op teerde, met sterke en zwakke momenten. Maar hij viel niet uit Gods hand en God gebruikte ook deze man in zijn plan om Jezus geboren te laten worden, en voor ons, voor mij, als voorbeeld van een mens die leefde in diep ontzag voor God en zo aartsvader mocht zijn.
God kijkt niet naar wat wij presteren, maar hoe wij passen in zijn plan!
En jij? Je mag best een sterke persoonlijkheid zijn, een Elia of Petrus, maar het is ook goed als je een Isaak bent. Ik wens ons een diep ontzag voor God toe.
